Cumhurbaşkanı Erhürman: “Geçiş noktaları konusunda yeni ve yapıcı öneriler getirdik”

Cumhurbaşkanı Erhürman, dün Metehan Geçiş Noktası’nı ziyaret ederek, alt yapı çalışmalarını yerinde inceledi. Erhürman’a ziyareti sırasında Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı eşlik etti.

Cumhurbaşkanı Erhürman, basına yaptığı açıklamada, ara bölgedeki çalışmaların aralık ayı başında başladığını ve iki ayrı çalışma olarak yürütüldüğünü kaydetti.

Çalışmaların bir bölümünün Türk, diğer bölümünün ise Kıbrıslı Rum müteahhit şirketleri tarafından yürütüldüğünü söyleyen Erhürman, Türk müteahhit tarafından yürütülen çalışmanın dün itibarıyla tamamlandığını açıkladı. Erhürman, kısa bir süre içerisinde Kıbrıslı Rum müteahhit tarafından yürütülen çalışmanın tamamlanmasını öngördüklerini dile getirdi.

Lefkoşa Türk Belediyesi Başkanı Mehmet Harmancı’nın, ara bölge dışında kendi taraflarında yapılacak bir çalışmanın sınır kapısındaki yoğunluğu daha da azaltabileceğine yönelik bir öngörüye sahip olduğunu aktaran Erhürman, “Lefkoşa Türk Belediyesi böyle bir katkı koyarsa, burada daha da bir rahatlama oluşacağını düşünüyoruz.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erhürman, BM Genel Sekteri Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in de katıldığı, Rum Yönetimi Lideri Nikos Hristodulidis ile yapılan toplantıda, buradaki çalışmanın tamamlanmasının ardından Güney’deki kabin sayısının yediye çıkmasının konuşulduğunu hatırlattı.

Bostancı ve Derinya geçiş kapılarında, Rum tarafında seyrüsefer çıkarılmasına ilişkin düzenlemenin de ayın sonuna kadar tamamlanmasının beklendiğini ifade eden  Erhürman, kabin ve görevli sayılarının artırılmasının yanında seyrüsefer noktalarının da artırılmasıyla Metehan’daki trafiğin rahatlayacağını düşündüğünü kaydetti.

Lefkoşa’da tek araçlı geçiş noktasının, yapılan çalışmalara rağmen yeterli olmadığını kaydeden Erhürman, Lefkoşa’ya ikinci bir araçlı geçiş kapısı üzerinde görüşmelerin devam ettiğini belirtti.

“Öngörülen Haspolat’tı ancak görüşmeler aracılığıyla şu ana kadar henüz bir sonuca ulaşılmış değil.” diyen Erhürman, Metehan Geçiş Noktası’nda yapılan çalışmaların hem Kıbrıslı Türklerin, hem de Kıbrıslı Rumların yararlanacağı bir çalışma olduğunu kaydetti.

Cumhurbaşkanı Erhürman, yeni bir araçlı geçiş kapısının hem Kıbrıslı Türkler, hem de Kıbrıslı Rumlar açısından günlük hayatı kolaylaştırıcı bir şey olarak ortaya çıkacağını ifade etti.

“İki lider, Lefkoşa’ya ikinci bir araçlı geçiş kapısı açılması konusunda bir uzlaşmaya varamazsa, Kıbrıs sorununun kapsamlı çözümüne ilişkin anlamlı adımlar atmaları da elbette beklenemez. Bizim kendi haklarımıza bu güveni telkin etmemiz gerekiyor.” şeklinde konuşan Erhürman, Güven Yaratıcı Önlemler başlığı altında toplanmış konularla ilgili adımlar atılmasının son derece önemli olduğunu vurguladı.

Erhürman, Metehan Geçiş Noktası’ndaki çalışmaların bu ayın sonuna ya da şubat ayının ilk haftasına kadar tamamlanmasının beklendiğini belirtti.

Rum Lider Nikos Hristodulis’in basında yer alan sağlık ve ekonomi alanındaki önerileriyle ilgili bir soru üzerine Erhürman, “Kıbrıslı Rum Liderin sağlık alanında yapmayı düşündüğü şeyin tek taraflı bir şey olduğu basında yer aldı. Tek taraflı yapılacak bir şeyler için onaya gerek yoktur. Tek taraflı olarak Kıbrıslı Türklere bir takım olanaklar sağlanacaksa, benim onayıma zaten gerek yok” dedi.

Cumhurbaşkanı Erhürman, ekonomiyle ilgili önerinin, Rum lider tarafından sunulan ve alt maddelerle birlikte 10’dan fazla unsura ulaşan Güven Yaratıcı Önlemler Paketi’nde yer alan Yeşil Hat Ticaret Tüzüğüyle bağlantılı bir talep olduğunu belirtti.

Erhürman, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bizim sunduğumuz 10 maddelik öneride Yeşil Hat Tüzüğü üzerinden ticareti engelleyen bazı uygulamalar var. Bunların kaldırılmasını ve Yeşil Hat Tüzüğü’nün aynen olduğu şekilde uygulanmasını talep etmiştik. Kıbrıslı Rum Liderin, bir sonraki toplantıda getirdiği öneriler arasında ise şu vardı: ‘Güney’den Kuzey’e gelecek mallarda katma değer vergisi almayın.’ Biz zaten kendi gönderdiğimiz mallardan katma değer vergisi almıyoruz. Ancak o mallar oraya gittiğinde Kıbrıs Rum Yönetimi, bizim gönderdiğimiz mallardan katma değer vergisi alıyor. Biz gönderdiğimiz mallardan katma değer vergisi almazken, onlar alıyor.”

Yeşil Hat Tüzüğü ve halen yürürlüğe girmeyen Doğrudan Ticaret Tüzüğü’ne değinen Erhürman, Kıbrıslı Türk ekonomisi ile Kıbrıs Rum ekonomisi arasında bir fark olduğunu belirterek, “Bu maalesef bizim aleyhimizde.” dedi.

“Biz, kendi ürettiğimiz mallardan KDV alırken, Güney’den gelen mallardan KDV almama gibi bir durumla karşı karşıya kalacağız. Bu tuhaf bir şey.” diyen Erhürman, ayrıca kendi üreticileri rekabette geriye çekmiş olacaklarını dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Erhürman, şöyle devam etti:

“Bunun en doğru yolu şudur: Nasıl ki biz oraya ihracat yaparken gönderdiğimiz maldan KDV almıyoruz. Kendisinin de bu tarafa geçen malından KDV almamasıdır. Biz gönderdiğimiz mallardan almıyoruz zaten… Siz de almazsanız geriye kalan koşullar eşitlenmiş olur. Hristodulidis, basında okuduğum kadarıyla ‘Erhürman henüz onay vermedi’ diyor. Evet, bu konuya onay vermedim. Çünkü bu mesele, Yeşil Hat Tüzüğü ile Doğrudan Ticaret Tüzüğü’nün mantığını değiştirmesinin yanı sıra, şu anda eşitsiz bir uygulama yaratarak bizim üreticimizi rafta Güney’den gelen ürünler karşısında haksız bir rekabetle karşı karşıya bırakacak bir durumdur.”

Esas hedefin çözüm olduğunun yineleyen Erhüman, Kıbrıs Türk halkının çözüm iradesine bağlı bir şekilde görüşmeye devam ettiklerini dile getirdi. Erhürman, çözüme giden yolda “çözüm iklimi” denilen şeyi oluşturacak adımları atmalarının, iki tarafta da güveni arttıracağını ifade etti.

Erhürman, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Haspolat’ı da Akıncılar’a kadar, Kiracıköy ve Eğlence’ye kadar gelen güzergâhta dört ayrı geçiş noktasından söz ediyoruz. Bu konunun gündeme gelebilmesi için bizim önerilerimiz var. Seçildikten sonra gündeme getirdiğimiz ekstra önerilerimiz de var. Hepsini beraber açalım. Kiracıköy’den Eğlence’ye kadar olan kısım, Kıbrıslı Türkler açısından illaki olması gereken bir şey değil. Ama ben anlayışla karşılıyorum. Kıbrıslı Rumlar, Kiracıköy’den, Larnaka’dan, Eğlence’ye, Lefkoşa’ya gelişte bir sıkıntı yaşıyorlar. Bunun giderilmesi talebi var. Biz bu talebi ciddiye alıyoruz. ‘Kıbrıslı Türkler için çok da önemli değil’ demiyoruz. Kıbrıslı Rumlar açısından önemlidir ve Kıbrıslı Türklerde kullanacaktır tabiki o yolu. Dolayısıyla bu konuda yeni öneriler de getirdik. Son derece yapıcı olduğunu da düşünüyorum. İki taraf dışındaki taraflarca da yapıcı bulunan bir öneridir. Dolayısıyla ben de Rum Lider Hristodulidis’ten bir onay bekliyorum ki, aynı anda hem Haspolat’ı hem Akıncılar’ı açalım, hem de Kıbrıslı Rumların Kiracıköy’den Eylence’ye kadar olan gidişlerini kısaltalım, kolaylaştıralım, rahatlatalım. Böylece hem Kıbrıslı Rumlara hem de Kıbrıslı Türklere olumlu bir mesaj verelim ki biz iki lider olarak sizler için bir şeyler yapıyoruz, günlük hayatınız kolaylaşsın ve iki toplum arasında temas güven ve iletişim daha da artsın diye…”

Kıbrıs Sorununun çözümü için son 5 yılda ilerleme sağlanamadığını belirten Erhürman, uzun süren kopukluk ve iki halk arasındaki güvensizliğin giderilmesi için Güven Yaratıcı Önlemler konusunda, kapılarda ve diğer konularda adımların atılması gerektiğini dile getirdi.

Güven artırıcı önlemler kapsamında geçiş noktalarının önemine dikkat çeken Erhürman, iki toplum arasındaki temasın, güvenin ve iletişimin artırılmasının çözüm sürecine katkı sağlayacağını ifade etti.

Erhürman, çalışmaların tamamlanmasının ardından Metehan Geçiş Noktası’nda anlamlı diyebilecekleri bir rahatlama gelmesini beklediklerini dile getirdi.